TEKST VAN HET ARTIKEL IN N&L 2006/2
Eén concept…
Het concept van de Walk for Nature Hoegaarden 2005 willen we in 2006 verder ontwikkelen en uitbouwen. We boden toen een kwaliteitsvolle genietdag aan het brede publiek aan en toonden tezelfdertijd de aanpak van Natuurpunt die van natuur en landschap een opportuniteit maakt voor een streek.
Walk for Nature 2006 gaat door in vier etappes die elk aan dezelfde hoge kwaliteitsvereisten voldoen. We rekenen erop dat vele mensen niet één maar verschillende etappes meepikken. Elk op eigen tempo, langs uitgezette tracés van verschillende lengte, met landschapsposten waarvan je naargelang de eigen interesse dingen kunt opsteken. Van elke etappe moet een goed gevoel uitstralen: van mensen die mensen ontmoeten. Mensen die fier en blij zijn dat ze aan een project voor hun streek kunnen werken. Mensen die eigenwaarde krijgen omdat ze van hun streek leren houden, omdat ze zien dat die wordt gekoesterd, omdat ze ervaren dat zorg voor natuur en landschap kleur geeft aan hun streek en aan hun persoonlijk leven. De Walk for Nature wil dit op een aantrekkelijke en wervende manier tonen aan het grote publiek en aan de andere groepen in Vlaams-Brabant en Vlaanderen.
Walk for Nature 2006 wil ook bewijzen dat mensen van een streek zelf concrete dingen kunnen realiseren door de handen uit de mouwen te steken. Geen hoge woorden, geen oeverloze en eindeloze plannen zonder uitvoering, maar betrokkenheid en visie, inzet en actie, samenwerking en dialoog ter plekke. Benutten van alle kansen om via een model van vrijwilligerswerk en lokaal opwaarderen van natuur en landschap een duurzaam netwerk van natuur voor de toekomst tot stand te brengen. Natuur en Landschap in de samenleving.
De Walk for Nature 2006 wil ook onverschilligheid en scepticisme doorbreken door mensen waardering te geven voor hun eigen streek, door ze te tonen dat concrete streekinzet soms wél dingen kan veranderen en het verschil kan maken, dat ze niet machteloos zijn en zij zelf mee hun leefomgeving positief kunnen beïnvloeden.
Walk for Nature 2006 is ook een feest. Waar mensen die zich al jaren inzetten hun werk tonen en anderen mee laten genieten. Walk for Nature 2006 is misschien nog het meest een gezinsgebeuren waar mensen zich kunnen recreëren, hun eigen omgeving aan de hand van de circuits op eigen tempo kunnen verkennen. Waar mensen leren fier zijn op wat nog kan gekoesterd worden in hun streek.
Walk for Nature 2006 is ook een gezondheidsgebeuren. Wandelen in de natuur is bewegen, is gymnastiek voor lichaam en geest. Elke dag opnieuw is er de roep naar meer beweging voor de zittende mens. De Walk leert de mensen wandelen in hun omgeving en de schrik voor het buiten zijn doorbreken. Het leert dat natuur en landschap ook een gemeenschapsruimte is waar ze zich thuis kunnen voelen.
De Walk for Nature 2006 wil een hefboom zijn voor verbreding naar doelgroepen van wandelaars, gezins- en socioculturele verenigingen, verbreding van aandacht voor reservaten naar aandacht voor heel het landschap met zijn kwaliteiten, zijn identiteit en erfgoedaspecten..
Walk for Nature wil de lokale werking koppelen aan het Europese perspectief van Natura 2000, aan de ontwikkeling van Europese habitats en de doelstelling om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen 2010 om te buigen (Countdown 2010). Wat in Europa werd afgesproken om de biodiversiteit te redden, wordt hier van onderuit in de praktijk gebracht.
In vier etappes
Walk for Nature 2006: etappe 1: VISSENAKEN 23 APRIL.
Thematisering rond versterking van natuur en landschap binnen de Ruilverkaveling Vissenaken. Natuurpunt Velpe-Mene streeft naar de uitbouw van forse natuurcomplexen binnen de lopende ruilverkaveling, een uitbreiding van het Rozendaalbeekcomplex, een natuurcomplex In de Zon-Velpevallei en Paddenpoel-Velpevallei-Koestraat. Maar ook het landschap en trage wegen dienen versterkt te worden omwille van de belevingswaarde en als leefgebied voor akkersoorten zoals de geelgors die hier nog massaal voorkomt. Ook voor de zeldzame rugstreeppad moeten er binnen de maatregelen van de ruilverkaveling nieuwe habitats worden gecreëerd.
Het landschap van Vissenaken ligt op de scheidingslijn van Hageland en Haspengouw. Het Hagelands en Haspengouws landschap spreekt tot de verbeelding. Met zijn uitgestrekte akkers, weidse vergezichten, diep ingesneden valleien en prachtige holle wegen is dit buitengebied uitgegroeid tot het mekka van de zachte natuurgenieter.
Gezamenlijke aanpak
Het geheel wordt beschouwd als één kwaliteitsmerk waarvoor een gezamenlijke campagne wordt gevoerd met duidelijk vooropgestelde doelstellingen en éénzelfde programmaconcept. Alle vier etappes passen in de strategische aanpak van Natuurpunt Oost-Brabant om betrokkenheid te genereren en via de ondersteunde zelfredzaamheid van mensen op het veld tot belangrijke natuurbeslissingen te komen. Het is duidelijk dat deze activiteiten geen eendagsvliegen zijn maar de convergentiepunten van een jaar- of meerjarenwerking van een afdeling en een streek. De vier etappes liggen in één grote regio om synergieën mogelijk te maken, maar toch een 20 à 30 km uit elkaar met complementaire werkteams en niet direct concurrentieel qua bezoekersbereik. .
Voortgebouwd kan worden op de succesvolle Walk 2005 in Hoegaarden. Namen als Vissenaken, Zoutleeuw, Averbode en Torfbroek zijn daarenboven voldoende ‘mysterieus en aaibaar '. Ze lenen zich alle vier om cultuurhistorie te combineren met natuur en om aan te tonen hoe door inzet van mensen binnen het Natuurpunt-model het verschil wordt gemaakt op vlak van natuur voor iedereen en topnatuur voor de toekomst. Qua aantrekkingskracht van buiten de regio is het een bijkomend pluspunt dat Averbode op de grens met de provincies Antwerpen en Limburg ligt, Zoutleeuw op de grens met Limburg en dat in Kampenhout Oost en West-brabant elkaar kunnen ontmoeten. Het is dus een natuur- en landschapshappening aan de grens en dit om grenzen te overstijgen en mensen boven de grenzen heen elkaar te laten ontmoeten
In de vier gevallen wordt de ondersteuning van de lokale overheden gezocht omdat juist de Natuurpunt-aanpak zorgt voor een positieve uitstraling van de streek en de stad/gemeente.
Terugblik op Walk for Nature Hoegaarden 2005
De Walk for Nature Hoegaarden 2005 kende een groot succes met een 4000-tal deelnemers die allen een onvergetelijke dag hebben beleefd. In Hoegaarden hebben we de voorbije jaren getoond hoe we het verschil kunnen maken voor natuur en landschap in een landelijk milieu. Maar ook hoe vijandigheid (eerste fase) kan omslaan in neutraliteit om te evolueren naar algemene waardering en samenwerking. Quasi uitgestorven plantensoorten zoals de orchideeën bleek bosvogeltje, bergnachtorchis, bijenorchis, bleekgroene wespenorchis, en de gras- en naakte lathyrus, de aardaker… tooien er vandaag de grazige glooiingen. Met het project ‘ Waterriet voor watervogels en Droge voeten voor Hoegaarden’ kon een heus vernattingsproject worden uitgevoerd met nieuwe soorten als bruine kiekendief, blauwborst, dodaars, waterral. Elders namen soorten als sprinkhaanzanger, nachtegaal en roodborsttapuit toe. Langs de opnieuw meanderende beken fladdert de weidebeekjuffer massaal. Met het project ‘ Graan voor Gorzen’ wordt gewerkt aan het behoud van de akkerorganismen. Voordien lagen de laatste natuurwaarden in deze grote landbouwlandschappen enkel nog verscholen in filterdunne bermen, taluds, graften en holle wegen. Buiten enkele pioniers had niemand ooit durven dromen dat dit ooit zou zijn wat het nu is. Door de benutte kansen en het huidige natuurbeheer gedragen door een brede groep mensen, hebben we met de betrokkenheid van de hele buurt de troeven van de rijke bodemgesteldheid kunnen laten ontplooien en het glorierijke verleden van de prachtige landschappen laten herbloeien. Kortom hier worden Europese habitatgebieden ontwikkeld en is de omkering van de achteruitgang van de biodiversiteit geen vrome intentie maar een realiteit. Het bewijs dat de Europese ‘Countdown 2010’ van onderuit kan lukken.
Hugo Abts